Strona główna
Komunikaty
Cele i zadania
Zarząd
Członkowie
Terminarz spotkań
Kronika
Publikacje
Galeria zdjęć
Wsparcie finansowe
Kontakt
ESSLLI 2012, Opole, Poland
www.esslli2012.pl
Szóste spotkanie GLLI
prof. Pogonowski

W dniu 10 czerwca 2010r., o godz. 12:30, w sali nr 20 w gmachu Collegium Civitas Uniwersytetu Opolskiego (UO) odbył się, zorganizowany przez Grupę Logiki, Języka i Informacji otwarty, interdyscyplinarny wykład prof. dra hab. Jerzego Pogonowskiego z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu pt. Niewyrażalna tęsknota za modelem zamierzonym.

Prof. Urszula Wybraniec-Skardowska powitała przybyłych gości w tym, szczególnie gorąco, prelegenta – profesora Jerzego Pogonowskiego. Następnie prof. Janusz Czelakowski przedstawił sylwetkę prelegenta, podkreślając, że profil badań profesora Jerzego Pogonowskiego jest bardzo szeroki. Obejmuje on zarówno zagadnienia dotyczące lingwistyki, jak i podstawy metalogiki, teorię mnogości, teorię rekursji, pragmatykę logiczną oraz historię logiki.

Profesor Jerzy Pogonowski wygłosił odczyt, dotyczący modelu zamierzonego teorii, jako tego, z myślą, o którym budowana jest teoria. Ograniczenia, jakie niesie logika pierwszego rzędu wykazują, że szereg teorii matematycznych nie charakteryzuje jednoznacznie swego modelu, że teorie te posiadają modele niestandardowe. Problem charakteryzacji modeli zamierzonych jest ciągle żywo dyskutowany, np. na poziomie metajęzyka w kontekście badań nad kategorycznością teorii. Inne ujęcie związane jest z przyjęciem tzw. aksjomatów ekstremalnych np. aksjomatu ograniczenia Fraenkla, czy aksjomat kanoniczności Suszki w teorii mnogości. Pojęcia modelu zamierzonego nie można scharakteryzować dla pewnych ważnych teorii matematycznych ani środkami syntaktycznymi (wyrażonymi w języku teorii), ani środkami semantycznymi; w tym celu potrzebne są pewne decyzje odwołujące się do metajęzyka – pewne decyzje pragmatyczne. Przedstawione je na przykładach zarówno teorii matematycznych, jak też teorii empirycznych. Kluczową kwestią jest problem wyznaczania odniesienia przedmiotowego teorii.

Po odczycie wywiązała się żywa dyskusja, kontynuowana w drugiej części spotkania, na seminarium GLLI, które również odbyło się w sali nr 20 w gmachu Collegium Civitas UO. Profesor Jerzy Pogonowski wprowadził uczestników w tematykę "Ontologia teorii mnogości". W trakcie seminarium poruszono wiele interesujących wątków związanych z istnieniem wielu znanych i wzajemnie sprzecznych rozszerzeń teorii Zermelo-Fraenkla, czy też statusem teorii kategorii jako podstawy matematyki. Inny aspekt dyskusji dotyczył rozwoju, kształtowania i przekazywania intuicji dotyczących pojęć teoriomnogościowych w szkolnictwie ponadpodstawowym oraz wyższym.