Strona główna
Komunikaty
Cele i zadania
Zarząd
Członkowie
Terminarz spotkań
Kronika
Publikacje
Galeria zdjęć
Wsparcie finansowe
Kontakt
ESSLLI 2012, Opole, Poland
www.esslli2012.pl
Czternaste spotkanie GLLI
prof. Szwedek

W dniu 7 czerwca 2011 roku gościem Grupy Logiki, Języka i Informacji przy UO był prof. dr hab. Aleksander Szwedek z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. Współgospodarzem spotkania z Profesorem był Instytut Filologii Angielskiej UO. W sali posiedzeń Senatu UO w Collegium Maius rozpoczęło się o godzinie 12:30 spotkanie z Gościem, na którym prof. Szwedek przedstawił odczyt p.t. Dlaczego mówimy metaforycznie?

Po krótkim powitaniu przez prof. Urszulę Wybraniec-Skardowską i wprowadzeniu w tematykę odczytu, dokonanym przez prof. Janusza Czelakowskiego, głos zabrał prof. dr hab. Andrzej Ciuk, dyrektor Instytutu Filologii Angielskiej UO, który przedstawił życiorys i sylwetkę naukową Gościa.

W słownikowym objaśnieniu, metafora jest środkiem stylistycznym, w którym obco znaczeniowo wyrazy są ze sobą składniowo zestawione, tworząc związek frazeologiczny o innym znaczeniu niż wynikającym ze złożeń słownikowych znaczeń użytych słów. Metafora jest potężnym narzędziem służącym rozszerzeniu pola znaczeń języka naturalnego. Ktoś próbujący wyrazić myśl, do której wysłowienia nie potrafi lub nie może dostroić znaczeń dostępnych słów, wyraża tę myśl w sposób, który wydaje się pozornie nonsensowny, lecz pomimo to trafia w sedno: stosuje metaforę, która jest źródłem zrozumienia. Nasuwa się tu słynne dictum Wittgensteina: …wovon man nicht sprechen kann, dafür kann man vielleicht immerhin eine Metapher finden (do tego, o czym nie potrafimy mówić, być może znajdziemy metaforę – tłum. J.Cz.).

Posiłkując się argumentami natury neuro-embriologicznej i dokonując krytyki istniejących ujęć, Profesor Szwedek nakreślił własną koncepcję doświadczalnego ugruntowania zagadnienia metaforyzacji i jego źródeł. Kluczem jest cecha gęstości przedmiotów, której, poprzez zmysł dotyku, doświadczamy najwcześniej w rozwoju osobniczym. Koncepcja prowadzi do nowej typologii metafor: A. konkret do konkretu, B. konkret do abstraktu (objectification), C. abstrakt do konkretu, D. abstrakt do abstraktu. Powyższa typologia objaśnia filogenezę metaforyzacji i, w efekcie, rzuca światło na rozwój myślenia abstrakcyjnego. W referacie dokonano omówienia wprowadzonej typologii i jej różnych aspektów oraz przedstawiono szereg argumentów na jej rzecz. Typ 2 jest kluczowy w procesie myślenia, bo prowadzi do tworzenia pojęć abstrakcyjnych.

Po odczycie i krótkiej przerwie, zgodnie z tradycją, rozpoczęło się w Sali Plafonowej Collegium Maius otwarte seminarium Opolskiej Grupy Logiki, Języka i Informacji z udziałem Gościa i wszystkich chętnych. W bezpośredniej, wielowątkowej rozmowie z Profesorem nawiązano do kwestii podniesionych w odczycie, m.in. mocnego osadzenia koncepcji Profesora w reizmie Kotarbińskiego, czy też odwołania się do innych zmysłów jako jej doświadczalnego podłoża.

P.S. Całe honorarium za odczyt Profesor Szwedek skierował na konto Grupy Logiki, Języka i Informacji przy UO. Serdecznie mu w tym miejscu dziękujemy!